2-بکارگیری اطفال در خرید و فروش و قاچاق مواد مخدر
بند دوم: حمایت و پیشگیری و نقش سازمان های مردم نهاد
1-حمایت از اطفال در مقابل اعتیاد آن
2-حمایت از اطفال در مقابل بکارگیری برای خرید و فروش و قاچاق مواد مخدر83
83
85
85
86
86
86
87
87گفتار دوم: بزهدیدگی ناشی از کار کودکان
بند اول : اشکال مختلف کار کودکان و علل کارکردن آنها
بند دوم: پیامدهای اشتغال کودکان
1-2—پیامدجسمانی
2-2-پیامد ادراکی
3-2-پیامد عاطفی روانی
4-2-پیامد اجتماعی اخلاقی
بند سوم:معیارهای بهره کشی اقتصادی از کودکان
بند چهارم: حمایت و پیشگیری و نقش سازمان های مردم نهاد88
89
89
90
91
91
94
95گفتار سوم: بزهدیدگی ناشی از جرایم جنسی علیه کودکان
بند اول: بزهدیدگی ناشی از جرایم جنسی علیه اطفال
بند دوم: بزه دیدگی ناشی از سوءاستفاده در فعالیت های مجرمانه جنسی
1-2بزه دیدگی ناشی از فساد و فحشا
2-2-بزه دیدگی ناشی از توریسم جهانی
الف: مفهوم توریسم جهانی
ب: دلایل توریسم جهانی
بند سوم: نقش سازمان های مردم نهاد در پیشگیری از جرایم جنسی علیه کودکان96مبحث سوم: بزه دیدگی روانی اطفال 97
97
99
99
100
102
102
103
103گفتار اول: ممنوعیت از تحصیل و آموزش
الف: اهمیت اموزش و مغهوم ان
ب: حمایت تقنینی از آموزش و تحصیل اطفال
1-قوانین داخلی
2-حمایت در اسناد بین المللی
ج: مشکلات پیش روی تحصیل آموزش کودکان و نقش سازمان های مردم نهاددر پیششگیری از این موانع
1-عوامل آموزشی
2-عوامل فرهنگی
3-عوامل اقتصادی105گفتار دوم؛ محرومیت از بهداشت112مبحث چهارم: بزه دیدگی ناشی از قلدری کودکان و نو جوانان در مدارس و نقش سازمان های مردم نهاد در پیش گیری از آن 115گفتار اول: تبیین مفهوم “قلدری ” و بزه دیدگی ناشی از آن121
122
123
124
125گفتار دوم: پیشگیری از “پدیده ی قلدری و بزه دیدگی ناشی از آن” و نقش سازمان های مردم نهاد
1-پیشگیری نخستین
2-پیشگیری دومین
3-پیشگیری سومین
4-نقش سازمان های مردم نهاد 126مبحث پنجم؛ بزه دیدگی اطفال در فضای مجازی1)فضای سایبر)127
127
129
129
130
131گفتار اول: تعریف وتاریخچه و مفهوم فضای مجازی (سایبری)
بند اول: تعریف فضای سایبر و تاریخچه آن
بند دوم: مفهوم فضای سایبری
الف: فضای سایبر ، جهانی دیگر
ب: فضای سایبر دنیایی برای اطلاعات
ج: پیشگیری در فضای سایبر ،مشکلات و موانع133
133
133
135
137
137
138
138
139
139گفتار دوم: پورنوگرافی(هرزه نگاری)
بند اول: تعریف و پیشینه پورنوگرافی
الف: تعریف پورنوگرافی
ب: پیشینه پورنوگرافی
بند دوم: پورنوگرافی در فضای مجازی
الف: دلایل روی آوردن مجرمان به فناوری
ب: ویژگی های پورنوگرافی در فضای مجازی
1-سازمان یافتگی
2-فراملی شدن
3-تمرکز کودکان 133
139
140
140گفتار سوم: بزه دیدگی آنلاین کودکان
بند اول: تقاضاها و برخوردهای جنسی
بند دوم: مراجعه ناخواسته مسایل جنسی
بند سوم: اذیت و آزار141گفتار چهارم؛ نقش سازمان های مردم نهاد در پیشگیری از بزه دیدگی اطفال در فضای مجازی143فصل دوم؛ کار کرد ها و موانع پیش روی سازمان های مردم نهاد در پیش گیری از جرایم علیه اطفال 143مبحث اول؛ کارکرد سازمانهای مردم نهاد در پیشگیری از بزهدیدگی اطفال و نوجوانان144
145
148گفتار اول؛ کارکردهای آموزشی سازمانهای مردم نهاد در پیشگیری از بزهدیدگی کودکان و نوجوانان
بند اول: کارکرد های سازمان های مرد نهاد در این زمینه
بند دوم: فعالیت های حرفه آموزی149
149
150
151
153
155
156گفتار دوم؛ کار کردهای حمایتی
بند اول: حمایت های مالی
بند دوم: حمایت های غیر مالی
الف: حمایت های بهداشتی
ب: فعالیت های فرهنگی و هنری
بند سوم: فعالیت های ورزشی

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

بند چهارم: آموزش مهارت های زندگی156گفتار سوم؛ فعالیتهای نظارتی و کاردکردهای آن157مبحث دوم؛ موانع پیش روی سازمانهای مردم نهاد در پیش گیری از بزه دیدگی کودکان و نو جوانان 158
158
158
159
159
160
160
160
161گفتار اول؛ موانع درون سازمانی
بند اول: موانع ساختاری
الف: عدم سازمان دهی منسجم
ب: ضعف مدیریت
ج: فقدان روابط بین سازمانی
بند دوم: موانع عملکردی
الف: عدم مسئولیت پذیری
ب: عدم تداوم فعالیت ها
ج: موانع مالی 161
161
162گفتار دوم؛ موانع دولتی
الف: ساختار سیاسی کشور در طول دوران
ب: موانع حقوقی 164
167
169
171نتیجه گیری
ضمیمه1
ضمیمه2
منابع
مقدمه
امروزه مباحث حقوقی اهمیت دو چندانی یافته است. مردم بیش از پیش به مسائل حقوقی به ویژه حقوق کیفری توجه کرده و در رسانه ها نیز طرح بحث های حساس حقوقی به خصوص آن دسته که با امنیت جامعه در ارتباط است، روز به روز اهمیت بیشتری میابد. به تبع آن نیز دولت مردان در زمینه موضوعات پیرامون این مباحث، حساسیت بیشتری به خرج می دهند. مباحثی چون افزایش نرخ بزهکاری، چگونگی مقابله با آن، برخورد دستگاه های امنیتی با مجرمان، و به ویژه در این اواخر توجه خاص به بزه دیدگان، مهمترین این موضوعات می باشند.
جرم از اولین روزهای تشکیل جوامع اولیه بشری, در تمام اجتماعها وجود داشته است. و به همین ترتیب, اداره کنندگان جوامع, سعی داشته اند تا با آن مقابله کرده و به پایینترین سطح برسانند. معمولترین راهکار که از همان آغازین دوران تاریخ بشری برای مواجهه با جرم مورد استفاده قرار گرفته, مجازات مجرم بوده است.
اکنون با گذشت هزاران سال و پیشرفت ملل, با توجه به روشن شدن عدم کارآیی کیفر در کاهش رقم جرایم ارتکابی و به وجود آمدن علومی چون جرم شناسی و جامعه شناسی, پیشگیری به جای کیفر بیش از پیش مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است. بدین ترتیب دولتها به حقوق کیفری بیش از سایر شاخه های حقوق بها میدهند. امروزه با تغییر نگرش حقوقدانان و انتقادات وارد شده از مکاتب و رویه های معمول کیفری، نظریات جدیدی در خصوص کاهش ارتکاب جرم و اصلاح مجرمان مطرح شده است. جرم شناسی که از شاخه های نسبتا نو ظهور و رو به تکامل علوم جنایی است، در این زمینه پیشگام بوده است. از جمله مباحث تازه و در عین حال، مهم که در این چند دهه اخیر مورد تأکید قرار گرفته، بحث پیشگیری از بزه دیدگی است، که جای مطالعات بسیاری را باز کرده است. از یک طرف پر واضح است که دولتها بدون کمک عامه مردم, نمیتوانند در راستای کنترل نرخ رو به رشد جرم و راهکار های پیشگیرانه به اهداف خود نایل شوند. چنین است که در این چند دهه اخیر, نقش خود مردم در پیشگیری از جرایم در کنار دولت و سازمان های وابسته بدان, پر رنگ تر شده است, تا بدین ترتیب, با پوشش دادن ضعفهای دولت, با پشتوانه عظیم نیرو های داوطلب و خدمت گزار به مردم، در این راستا گامی بر داشته شود. اینجاست که سازمانهای مردم نهاد در زمینه های گوناگون روز به روز اهمیت خود را بیشتر پیدا می کنند. فواید این سازمانها و مشارکت آنها در امور اجتماعی ، باعث شده است که این مؤسسات در زمینه پیشگیری از جرم و بزه دیدگی نیز وارد شده و کارکرد خود را نشان دهند. از طرفی جرایم علیه اطفال، و به ویژه اثرات مخرب آن بر کودکان نیز نیاز،به بررسی بیشتری دارد،حقوق ایران به این مسئله توجه چندانی نکرده و کودکان را که بیش از افراد بالغ به حمایت محتاج اند، به حال خود گذاشته است. ما در اینجا سعی میکنیم نقش سازمانهای مردم نهاد در پیشگیری از جرایم علیه اطفال را به شکلی همه جانبه بررسی کنیم.
الف. بیان مسئله
افزایش نرخ بزه کاری دولت مردان را به این اندیشه انداخت که دیگر اعمال کیفر راهکار مناسبی برای مقابله با رشد نرخ بزه کاری نیست. از طرفی با توجه به داغ شدن مباحث جرم شناسی و توجه روز افزون به آن، از پیش گیری به عنوان بهترین راهکار برای مبارزه با بزه کاری یاد می شود. از سوی دیگر، امروزه لزوم حمایت از کودکان و نو جوانان در فر آیند های کیفری بر همگان آشکار شده است و دولت مردان در تدوین سیاست گذاری های کلان کیفری به این موضوع توجه خاص مبذول داشته اند. از آنجایی که اجرای این برنامه ها نیاز به صرف وقت زیاد، استفاده از هم فکری دانشمندان گوناگون و بهره گیری از نیروی انسانی عظیمی دارد، سیاست گذاران کیفری سعی کرده اند تا تحت عنوان مشارکت مردم در فر آیند های کیفری، از کمک های داوطلبانه عموم مردم در این راستا استفاده کنند. ما نیز با توجه به این موضوعات با انتخاب موضوع پیش رو در نوشتار حاضر، سعی می کنیم تا مطالبی را برای استفاده خوانندگان عزیز ارائه دهیم.
ب. سازمانهای مردم نهاد2:
سازمانهای مردم نهاد که تحت عناوین دیگری همچون سازمانهای غیر دولتی، نهادهای مدنی وNGO ها نیز، معروف و معمول هستند خود بخشی از یک کل یعنی جامعه مدنی می باشند. اگر بخواهیم تعریفی از جامعه مدنی به دست دهیم، جامعه مدنی مجموعه ای از سازمان ها و گروه های اجتماعی هستند که با اهداف مشخص، بر اساس مقررات معین به صورت سازمان یافته، داوطلبانه آگاهانه و مستقل شکل گرفته اند. مانند اتحادیه ها، رسانه ها، انجمن ها احزاب و…
همان طور که از تعریف جامعه مدنی و مثال های آن در میابیم سازمان های مردم نهاد عضوی از جامعه مدنی هستند که خصوصیات منحصر به فرد دارند. به منظور شناخت بهتر این سازمان ها ابتدا تعریفی از این سازمان ها بیان می کنیم.
در یک فرهنگ حقوقی چنین تعریفی از سازمان غیر دولتی یا مردم نهاد ارائه شده است؛ هرگونه سازمان علمی، حرفه ای، تجاری یا عام المنفعه که نه وابستگی به دولت دارد و نه تحت کنترل آن می باشد و یا یک سازمان بین المللی که نتیجه موافقت نامه بین دولت ها نبوده و متشکل از افراد یا سازمان های خصوصی می باشد. 3
در تعریفی دیگر سازمان های مردم نهاد چنین تشریح شده است؛ سازمان های مردم نهاد تشکل هایی هستند که توسط گروهی از اشخاص حقیقی یا حقوقی غیر حکومتی، به صورت داوطلبانه با رعایت مقررات مربوط تأسیس شده و دارای اهداف غیر انتفاعی و غیر سیاسی هستند. 4
در منابع بین المللی ده ویژگی برای سازمان های غیر دولتی در نظر گرفته شده است، غیر دولتی بودن،غیر انتفاعی بودن، داوطلبانه بودن، دارای ساختاری مشخص، دارای اهداف معین، داشتن برنامه، شفاف بودن در امور مالی و غیر مالی، عضو پذیری، مستقل بودن گروهی بودن از نظر اعضا و ارائه خدمات به گروه هدف. 5
همانطور که از اسم آنها هم بر می آید شاید مهمترین خصایص آنها، سازمانی بودن، یعنی وجود نوعی همکاری گروهی بین اعضای آن و مردمی بودن آن یعنی عدم وابستگی آنها به دولت از تأسیس تا پایان کار آن است که به همین دلیل به سازمانهای غیر دولتی شهرت یافته اند، هرچند که ممکن است با دولت همکاری نزدیک داشته باشند یا حتی از دولت کمک مالی دریافت کنند تا زمانی که استقلال خود را از دست ندهند. دیگر ویژگی مهم آنها, داوطلبانه بودن حضور در این سازمانهاست. داوطلبانه بودن به این معنی که کسانی که در آن فعالیت دارند, آگاهانه و با اراده خود برای آنها کار میکنند. خصوصیت بارز دیگر آن این است که معمولا غیر انتفاعی بوده و منفعتی برای شخص در بر ندارد, بلکه بیشترین منفعت را برای جامعه در بر خواهد داشت بدون اینکه بار مالی برای آن به جا گذارد.
این گونه سازمان ها که عمدتا برای اهداف بشر دوستانه به وجود می آیند اهداف انسانی و متعالی بسیاری را دنبال می کنند. مهمترین این اهداف عبارت اند از؛
کمک به توسعه انسانی و اجتماعی از طریق پاسخ گویی به نیاز های رشد و پرورش همه جانبه و سلامت کودکان با توجه به مفهوم توسعه پایدار و متوازن. ایجاد زمینه برای مشارکت های مردمی و بسیج آنها در حمایت از کودکان. تعامل با دولت به عنوان پل ارتباطی بین مردم و دولت برای تحقق حقوق کودکان با توجه به راهبرد های انتقادی سازنده، جهت دادن، فشار آوردن، تعدیل کردن و کار مشترک و سایر شیوه ها با توجه اوضاع موجود. نظارت بر سازمان های دولتی حمایت از حقوق کودکان. توانمندسازی گروههای هدف یعنی کودکان و خانوادههای آنان از طریق آموزش در زمینههای مورد نیاز. کمک به فرهنگسازی و ایجاد تغییرات مناسب در حوزه فعالیتهای خود در ارتباط با کودکان. کمک به فر آیندهایی چون کار گروهی، شیوههای برقراری ارتباط مناسب، گفتگو، مشارکت تفاهم و اعتماد با توجه به ضرورت این فرآیندها در زندگی اجتماعی و مشکلات و کمبودهای موجود در این موارد. 6
اگر بخواهیم از تاریخچه این گونه سازمانها بحث کنیم, نمیتوانیم با قاطعیت نظر دهیم. شاید بتوان گفت اولین سازمانهای مردم نهاد سازمان دوستان بین المللی طبیعت در سال 1895 و شورای بین المللی حفظ پرندگان در سال 1922 باشند. اینگونه سازمانها پس از صدور منشور ملل متحد به ویژه تأکید ماده 71 آن بر مشارکت مردم و سازمان های مردم نهاد، به سرعت رشد کردند و دولتها و مخصوصا مردم با اهمیت کارکرد و سودمندی آنها، آشنا شدند. اوج شکل گیری این سازمانها پس از سال 1989 بود که به اعتقاد بسیاری ناشی از چهار موضوع و به عقیده ای بحران روز یعنی مفهوم توسعه، دولت رفاه، فروپاشی بلوک شرق و در معرض خطر بودن محیط زیست بوده است7 که در اینجا به علت اطاله کلام و بی ارتباطی به بحث حاضر از آن در میگذریم و خوانندگان را جهت مطالعه بیشتر به منابع مربوط ارجاع میدهیم.
ناگفته پیداست که سازمانهای مردم نهاد فواید بسیاری دارند، این گونه نهادها با به صحنه آوردن مردم در زمینه های مختلف، دولت را در پیشبرد اهداف خود کمک میکنند، و معمولا چون از بودجه دولتی استفاده نمی نمایند، هزینه ای برای دولت به بار نمی آورند و حتی در بسیاری از موارد کاستیهای دولت و عملکرد ضعیف آن را پوشش میدهند. این سازمان ها هرچند در کشور های مختلف و بر اساس قوانین داخلی آن کشور ها ایجاد می شوند، اما با همه تفاوت های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی که بین جوامع وجود دارد، همه این سازمان ها به عنوان نهاد هایی خود محور و مردمی دارای ارزش ها و اهداف مشترک هستند که مهمترین آنها حمایت از حقوق بشر و فرد بشر در هر جای دنیاست. 8 البته همانطور که در متن پایان نامه بحث بیشتر خواهیم کرد در بسیاری موارد به دلیل دخالتها و کار شکنیهای دولت عملکرد اینگونه سازمانها با مشکلات عدیده ای مواجه میشوند که به این کار شکنیها باید مواردی چون عدم بودجه کافی و عدم هماهنگی و همکاری اعضا همچنین بی تجربگی اعضای آنها را اضافه کرد.
امروزه موفقیت چشمگیر این سازمانها بیش از پیش خود را نشان داده و در بسیاری از موارد باعث همکاری ملتهای مختلف و حل بحرانهای موجود شده است و به ویژه کشورهای دموکراتیک و آزاد توانستهاند از وجود این نهادها استفاده فراوانی کنند و در عین حال بستر کافی برای رشد و عملکرد بهتر آنها مهیا نمایند، هرچند که در بسیاری از کشورهای در حال توسعه مشکلات بسیاری بر سر راه این سازمانها می باشد.
ج. پیشگیری:
بحث دیگر مرتبط با موضوع اصلی ما پیشگیری است که در چند دهه اخیر بحثهای بسیاری پیرامون آن در گرفته است. در دهه های 1960 و 1970 به ویژه با ظهور مکاتب واکنش اجتماعی و انتقادات آن بر نظام کیفری حاکم،پیشگیری از جرم به عنوان مهمترین حربه برای جلوگیری از ارتکاب جرم و تکرار آن، مطرح شد. این مکتب مدعی شد که نظام حقوقی حاکم تا کنون نتوانسته است در زمینه کاهش جرم و اصلاح مجرمان گامی بردارد و آمارها نیز این را نشان می دهد، بدین ترتیب پیشگیری از بزهکاری به عنوان مهمترین ابزار برای بهبود عملکرد نظام کیفری و کاهش جرم پیشنهاد شد. امروزه اهمیت پیشگیری از جرم بر هیچ کس پوشیده نیست، در بیان اهمیت پیش گیری بیان این جمله معروف بس که پیشگیری همیشه بهتر از درمان است.
اما منظور از پیشگیری چیست؟مفهوم آن کدام است؟ اگر بخواهیم برای دیدن تعاریف مختلف از پیشگیری به کتب و نظریات علمای حقوق مراجعه کنیم میبینیم که, به تعداد کسانی که در صدد تعریف آن بر آمده اند، تعریف وجود دارد. و این به خاطر دیدگاه های گوناگون آنهاست که با توجه به آن و جنبه هایی که در ذهن داشته اند، به ابراز نظر پرداختند. ما برای روشنتر شدن این مفهوم و جلوگیری از پراکنده گویی ،بینشهای مختلف در تبیین مفهوم پیشگیری را بیان میکنیم. در این زمینه دو بینش کلی به چشم می خورد.بینش موسع و بینش مضیق.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

اول: بینش موسع
از این دیدگاه پیشگیری به هرگونه عمل و فرآیندی گفته میشود که منجر به جلوگیری از بزهکاری و کاهش آن شود. در واقع هر گونه عملی که نتیجه آن عدم وقوع جرم باشد، عمل پیش گیرانه است. اولین آثار و تبیین این نوع پیشگیری را میتوان در سیاست جنایی انریکو فرّی دید.9 و پس از او نیز مکتب دفاع اجتماعی از همین دیدگاه پیروی کرد و حتی امروزه نویسندگان بسیاری آن را بهترین دیدگاه برای توصیف مفهوم پیشگیری میدانند. با توجه به نکات بالا میبینیم که این تعریف نمیتواند مبین مقصود باشد. این دیدگاه پیشگیری را به نوعی هدف میپندارد که بنا به ضرب المثل معروف هدف هر وسیله ای را توجیه می کند لذا هر عملی از این دیدگاه پیش گیرانه محسوب می شود. امروزه در گفتمان های دولت مردان با این جمله که هر عملی پیشگیرانه است زیاد برخورد میکنیم که میتواند منجر به ورود و مداخله غیر مجاز حکومت در زندگی خصوصی مردم و سلب آزادی آنها باشد.
ایرادات مهمی که میتوان به آن در تبیین گسترده از پیشگیری اشاره کرد به این ترتیب است که:
1. نباید مفهوم پیشگیری را با سرکوب خلط کرد. همان طور که میبینیم بیشتر از تعبیر پیشگیری از جرم یاد میشود, در حالی که چنین تفسیر گسترده ای, حتا ضمانت های کیفری و جبران خسارت بزه دیده را نیز شامل میشود که دور از صواب است.
2. از طرف دیگر جبران خسارت تنها نسبت به برخی افراد جنبه پیشگیرانه دارد ولی نسبت به بقیه میتواند موجب جسور تر شدن آنها در ارتکاب جرم شود.
دوم: تعریف مضیق؛
این نوع از پیشگیری همان است که مد نظر جرم شناسی نیز میباشد و چنین تعریف میشود:
بر این اساس پیشگیری عبارت است از شیوه های غیر قهر آمیز که دولت برای مهار بزهکاری از طریق حصر, و محدود سازی عوامل جرمزا از طریق مدیریت مناسب عوامل محیط فیزیکی و اجتماعی که فرصت های مختلف ارتکاب جرم را فراهم میکنند, به کار میرود. 10
در این رویکرد تنها تدابیر قبل از ارتکاب جرم مد نظر است.
اما کدامین بینش در این پژوهش, مد نظر ماست. با تفاسیر فوق مبرهن است که تبیین مضیق به رویکرد ما در این تحقیق نزدیک تر است زیرا:
1. این دیدگاه به عوامل بزهکاری و بزه دیدگی توجه کرده و این عوامل را مو شکافی میکند.
2- اینکه در تبیین مضیق منظور از اقدامات پیش گیرانه، اصولا اعمالی مد نظر است که پیش از تکرار جرم باشد نه پس از ارتکاب آن. و در واقع پیشگیری از تکرار جرم, زیرا بحث ما در اینجا جرم شناسی است که در پی کشف علل ارتکاب جرم میباشد.
3- این که باید این اقدامات داوطلبانه باشد همانطور که در بیان ویژگی های سازمان های مردم نهاد بدان اشاره کردیم.
4- سر انجام اینکه نباید سرکوب گر باشد, زیرا اصولا سازمانهای مردم نهاد که ما در پی بررسی نقش آن در پیشگیری هستیم صلاحیت سرکوب گری و مجازات را ندارند. هم اکنون بحثهای گسترده ای راجع به پیشگیری، چگونگی عملکرد آن و انواع آن توسط صاحب نظران مطرح شده است. در این جا به تبیین و تعریف پیش گیری بسنده میکنیم و طرح مباحث جامع تر چون انواع پیش گیری و توضیح آن را به متن تحقیق وا می نهیم.
د. بزه دیده شناسی و بزه دیدگی کودکان و نوجوانان:
اصولا نقطه تمرکز اولیه جرم شناسی بزه و بزه کار بوده است. از همان آغاز جرم شناسی علمی که با کتاب انسان بزهکار لمبرزو همراه بود، بزه کار و ویژگی های ژنتیک او مهم ترین مباحث جرم شناسی را تشکیل می داد. نظریه مجرم مادرزاد لمبرزو بیان گر توجه صرف اندیشمندان آن زمان به بزه کار و غفلت از بزه دیده است. پس از گذشت سال ها دانشمندان و جرم شناسان در تفکرات خود تجدید نظر کرده و بزه دیده را نیز مطالعه کردند. در واقع توجه به بزه دیده و آسیبهای وارده به او مورد توجه جرم شناسان قرار گرفت.
درسال 1941 برای نخستین بار هان فون هانتینگ در مقاله ای بر لزوم تعامل بین بزه دیده و مجرم تأکید کرد. بنیامین مندلسن در سال 1947 اولین بار از واژهvictimology به معنای بزه دیده شناسی استفاده کرد. اولین مطالب نظام مند راجع به بزه دیده در سال 1948 در کتاب بزه کار و قربانی او، اثر هانس فون هنتینگ به چشم می خورد. 11
بدین ترتیب ،به تدریج توجه به بزه دیده و نیاز های او بحث های فراوانی را در محافل حقوقی به دنبال آورد. سعی شد تا بزه دیده در فر آیند های کیفری نقش مؤثر تری ایفا نماید و هدف اجرای کیفر و محاکمات کیفری، باز گشت وضع اولیه قبل از ارتکاب جرم برای بزه دیده و ندامت بزه کار از ارتکاب عمل مجرمانه و سعی در جبران آن باشد. مطرح شدن عدالت ترمیمی دقیقا در این راستا بود که موفقیت های چشم گیری نیز در پی داشت. از طرف دیگر، ضرورت حمایت بیشتر از کودکان و نو جوانان بزه دیده که از آسیب پذیری بالایی برخوردار بودند، روز به روز بیشتر احساس شد. بدین جهت نیز اقدامات عملی چندی در کشور های جهان و حتی در سازمان ملل متحد انجام شد که واضح ترین این اقدامات تصویب اعلامیه حقوق کودک و کنوانسیون حقوق کودک و پروتکل الحاقی به آن است.
در پی تصویب این اسناد جهانی و امضای آنها توسط اکثر کشور های جهان، در سطح داخلی نیز قوانین بسیاری برای حمایت از کودکان و نو جوانان و تبیین چگونگی حمایت از آنها وضع شد. امروزه بر خلاف گذشته در بیشتر بحث ها و محافل حقوقی به نوعی نقش بزه دیده بارز است و مسائل مختلفی در این زمینه مطرح شده است از جمله انواع بزه دیدگی، نحوه حمایت از بزه دیدگان و ایجاد شرایطی برای این که بزه دیده کم ترین آسیب را در فر آیند کیفری ببیند و از او جبران خسارت شود. عمده توجه ما انواع بزه دیدگی را شامل می شود که سازمان های مردم نهاد برای پیش گیری از آن نقش عملی ایفا می کنند. مسلم است که اگر بخواهیم به تمام انواع بزه دیدگی بپردازیم ضمن این که با توجه به محدودیت پژوهش امکان پذیر نمی باشد، از آن جایی که سازمان های مردم نهاد در بسیاری از این زمینه ها توانایی یا امکان مداخله ندارند از موضوع خود نیز دور خواهیم شد.
در واقع موضوع کلیدی ما در این پژوهش بررسی مشارکت مردمی و سازمان های مردم نهاد است که بدین منظور نیز مطالب خود را مناسب با این دیدگاه مطرح کنیم.
ما سعی میکنیم تا با توجه به موضوع خود از سازمانهایی که بیش یا کم در زمینه کاهش و پیشگیری از جرایم علیه کودکان فعالیت می کنند باز دید کنیم تا از نزدیک اقدامات، کمبودها و موانع پیش روی این سازمان ها را مشاهده نماییم و راجع به مباحث جانبی همچون تعریف کودک و سن اطفال که مباحث بسیاری را به خود اختصاص داده به صورت اختصار اشاره ای داشته باشیم.
ه. سؤالهای تحقیق:
اول. سؤالات اصلی:
1. آیا در بستر سیاست جنایی فعلی ایران سازمان های مردم نهاد میتوانند نقش مؤثری در پیشگیری از جرایم علیه اطفال ایفا کنند؟
2. نحوه مشارکت سازمان های مردم نهاد در پیشگیری از جرایم علیه اطفال و نوجوانان چیست؟
دوم. سؤالات فرعی:
1. آیا زمینه های اجتماعی مساعد برای شکل گیری و فعالیت سازمان های مردم نهاد در عرصه پیشگیری از جرایم علیه اطفال در ایران وجود دارد؟
2.آیا اساساً سازمانی دولتی یا غیر دولتی برای پیشگیری از جرایم علیه اطفال در ایران وجود دارد؟
3.آیا در اسناد بین المللی و نظام حقوقی سایر کشور ها نقش سازمان های مردم نهاد برای پیشگیری از جرایم علیه اطفال جدی تلقی شده است؟
و. فرضیه های تحقیق:
اول. فرضیه های اصلی:
1.تدوین کنندگان سیاست جنایی کشور ما، در فر آیند شکل دهی به سیاست جنایی از نقش مردم در اجرای این سیاست ها غافل بوده اند.
2.سازمان های مردم نهاد میتوانند در حوزه های مختلف پیشگیری، از جمله پیشگیری اجتماعی در ارتکاب جرایم علیه اطفال مداخله نمایند.
دوم. فرضیه های فرعی:
1.در ایران زمینه های سیاسی-اجتماعی مساعدی برای ایجاد،تقویت و فعل و انفعال سازمان های مردم نهاد پیشگیرینده از جرایم علیه اطفال وجود ندارد.
2.به نظر میرسد اساساً سازمان جدّی دولتی یا غیر دولتی برای پیشگیری از جرایم علیه اطفال شکل نگرفته باشد.
3.اگرچه در اسناد بین المللی کم و بیش به نقش سازمان های مردم نهاد در پیشگیری از جرایم علیه اطفال توجه شده است اما نظام حقوقی کشور ها به شکل یکسانی در این زمینه عمل ننموده است.
ز. سوابق مربوط به پژوهش
موضوع پیشگیری از جرم مبحث نسبتا جدیدی است که پیرامون آن امروزه در محافل حقوقی بحثهای زیادی در گرفته است. نقش سازمانهای مردمنهاد در زمینه پیشگیری از جرم به ویژه جرایم علیه اطفال در بسیاری از کشورهای متمدن پر رنگ تر از همیشه شده است زیرا این سازمانها با بهره گیری از نیروی انسانی خود و عملکرد نسبتا خوب خود موجب ایجاد روزنه های امید در زمینه کاهش بزه دیدگی و تکرار جرم فرا روی اندیشمندان گشوده اند، دولتها نیز با توجه به عملکرد مثبت این مؤسسات به ویژه این که هزینه ای نیز برای دولت ندارند، از این امر استقبال کرده اند. البته با وجود منابع فراوان راجع به پیشگیری از جرم و جرایم علیه اطفال از قبیل کتاب جرم شناسی پیشگیری جلد اول دکتر شهرام ابراهیمی و پایان نامه های نقش جامعه مدنی در پیشگیری از جرم سید محمد سالار عمارتی نوش آبادی و نقش سازمانهای مردم نهاد در فر آیند دادرسی عادلانه جرایم کودکان و نوجوانان ایران و فرانسه نگارنده با بررسیهای خود دریافته که با عنوان خاص تحقیق پیش رو هیچ پژوهشی صورت نگرفته است.
بدین ترتیب نگارنده تصمیم گرفت با راهنمایی های استادان گرانقدر این موضوع حساس و پر اهمیت را بررسی کند. شاید بتوان اهمیت ضرورت نقش سازمانهای مردم نهاد در پیشگیری از جرایم علیه اطفال را متذکر شد. موضوعی که امروزه در بسیاری از کشورها موجب دستیابی به نتایج شگرفی در خصوص کاهش جرایم علیه کودکان و حمایت هرچه بیشتر از آنان شده است.
ح. اهداف تحقیق:
مهمترین هدف ما در این تحقیق برجسته کردن نقش مشارکت های مردمی در فر آیند های کیفری آن هم در زمینه پیش گیری از بزه دیدگی کودکان و نو جوانان است،. امروزه این سازمان ها عملکرد شایان ذکری در زمینه پیشگیری در سایر کشور ها داشته اند بنا بر این بررسی عملکرد و چگونگی فعالیت های آنها در ایران میتواند مفید باشد. البته ما در مباحث مطروحه به مشکلات پیش روی این سازمان ها و بررسی موانع پیش روی آنها نیز خواهیم پرداخت. اهداف دیگر ما به شرح زیر است:

1. بررسی مقررات و اسناد جهانی در زمینه حمایت از کودکان و بزه دیدگان و تطبیق قوانین داخلی با این مقررات.
2. مطالعه عمل کرد سازمان های مردم نهاد در خصوص پیش گیری از بزه دیدگی اطفال و میزان موفقیت آنها.
3. مطالعه انواع بزه دیدگی های شایع بین کودکان و نو جوانان و ارائه پیش نهاداتی در باره کاهش و محو آنها.
4. ارائه پیش نهاداتی در خصوص عمل کرد بهتر سازمان های مردمی در زمینه پیش گیری از بزه دیدگی کودکان و نو جوانان در راستای افزایش موفقیت های آنان.
5. بررسی عمل کرد دولت در باره تعامل مثبت یا منفی با نهاد های غیر دولتی.
ط. مشکلات و تنگناهای تحقیق
اصولا هر تحقیقی با مشکلاتی مواجه است. حال اگر این تحقیق در صدد تبیین نقش سیاست های جاری در کشور باشد، این مشکلات به طور فزاینده ای، افزایش میابد. از مشکلات پیش روی نویسنده در طول پژوهش، عدم همکاری سازمان های مردم نهاد در اختیار قرار دادن تجربیات و برنامه های خود بود که بیشتر ناشی از این بیم بود که شاید این اطلاعات توسط دست گاه های دولتی و در پوشش یک تحقیق دانشگاهی صورت می گیرد که جای تأمل و تأثر دارد. البته ناگفته نماند که بسیاری از این نهادها نیز با صرف بی اعتنایی حاضر به هم کاری نشدند. لیکن در اینجا بر خود واجب می دانم که از انجمنهایی که همکاری خوبی با این جانب داشتند، کمال تشکر را داشته باشم.
مانع دیگر کمبود منابع مرتبط با موضوع تحقیق بود که نویسنده را با انبوه منابع پراکنده و اکثرا تا حدی مرتبط مواجه ساخت.
مشکلات رایج اینترنت و عدم توانایی دست رسی به منابع خارجی نیز از دیگر مشکلات پیش رو بود که به دلیل محدودیت ها از جمله نداشتن کارت های اعتباری مربوط برای خرید منابع، کار را دشوار می ساخت.
ی. سازمان دهی تحقیق
پژوهش حاضر برای نیل به اهداف آن و پاسخ گویی به سؤالات و اثبات فرضیه های آن از دو بخش تشکیل شده است. ما در بخش اول تحت عنوان مبانی جرم شناختی و حقوقی نقش سازمان های مردم نهاد سعی می کنیم تا درتنها فصل آن تحت عنوان مبانی جرم شناختی و حقوقی در سه مبحث ابتدا نظریات مبنایی جرم شناسانه را در تحکیم بحث خود، مورد مو شکافی قرار دهیم، سپس با تبیین بحث نوین سیاست جنایی مشارکتی، اهمیت و لزوم نقش سازمان های مردمی را در سیاست گذاری های کیفری برجسته نماییم. سر انجام در مبحث آخر نیز در گفتار اول اسناد بین المللی مربوط را مورد مداقه قرار داده و در گفتار دوم قوانین داخلی مرتبط با موضوع تحقیق را از نظر می گذرانیم و قصد داریم روشن کنیم که قانون گذار داخلی و به طور وسیع تر سیاست گذاران کیفری ایران، تا چه اندازه اهمیت نقش مشارکت مردمی را در بزه دیدگی اطفال درک کرده اند.
در بخش دوم نیز تحت عنوان شیوه ها، کار کرد ها و موانع پیش روی سازمان های مردم نهاد در پیش گیری از بزه دیدگی کودکان، در فصل اول آن، ضمن طرح و توضیح مفاهیمی چون پیش گیری، مفهوم کودک و بزه دیدگی، انواع بزه دیدگی کودکان و نو جوانان را با توجه به نقش سازمان های مردمی در پیش گیری از آنها، مورد بررسی قرار میدهیم. در فصل دوم این بخش نیز در مبحث اول کار کرد های سازمان های مردمی در پیش گیری از بزه دیدگی کودکان را مطالعه کرده و در مبحث دوم، موانع پیش روی این سازمان ها در راستای ایفای وظایفشان، مد نظر قرار می دهیم. در بخش بر آمد نیز ضمن اثبات فرضیه های تحقیق، پیش نهاداتی در خصوص موضوع پیش رو بیان می کنیم.
بخش اول: مبانی جرم شناختی و حقوقی نقش سازمان های مردم نهاد در پیش گیری از جرایم علیه کودکان و نو جوانان
با شکل گیری جوامع و تشکیل دولت ها، مسئله اعمال نظم و امنیت مهم ترین دغدغه های حکومت ها را به خود اختصاص داد و آنها بهترین راهکار ممکن را در اجرای کیفر آن هم به شدید ترین نوع دریافتند. با گذشت سالیان دراز این دولت ها بودند که بدون توجه به نظر عامه مردم و دانش مندان، زمام امور مملکت را در دست گرفتند. با ظهور اندیشه های نو، همچون آزادی خواهی و دموکراسی، جنبش های مردمی به پا خاست و با پشت سر گذاشتن حوادث و قیام های گه گاه خونین، دولت ها را به عقب راند و بر عمل کرد دولت ها نظارت یافت. از این رو و با توجه به نظریات جدید جرم شناسی که هم گام با این جنبش ها پدید آمده بود، اعمال کیفر بی اثر پنداشته شد و مبانی پیش گیری به جای کیفر جانشین آن گشت. بدین ترتیب تحولی عظیم در بنیاد های حقوق کیفری شکل گرفت که نقش مردم در آن به ویژه نهاد های متشکل مردمی، غیر قابل انکار بود. دولت ها نیز که عموما از بطن جامعه بر می خاستند، چون خود را از مردم می دانستند، از کمک ها و رشد نهاد های مردمی در زمینه های مختلف حمایت کردند که یکی از این زمینه ها، پیش گیری از بزه دیدگی کودکان و نو جوانان بود.
ما نیز در همین راستا، در این بخش سعی می کنیم تا به بنیاد های جرم شناختی و حقوقی موضوع نوشتار حاضر بپردازیم. می دانیم که جرم شناسی دانشی است که عمری تقریبا 150 ساله دارد و در این مدت جرم شناسان با بیان نظرات خود، تلاش کرده اند تا در بهبود فر آیند کیفری سهمی داشته باشند. نظرات آنان که معمولا به دکترین حقوق معروف است، مبنای قانون گذاری های کشور ها قرار گرفته است. ما در این جا قصد داریم تا با نگاهی به نظرات مرتبط با موضوع خود و توضیح مختصر آن، ابتدا مبانی نظری نقش سازمان های مردم نهاد در پیش گیری از بزه دیدگی کودکان و نو جوانان را بررسی کنیم و سپس با نگاهی گذرا به قوانین و مقررات داخلی و بین المللی، ببینیم تا چه حد این نظریات مبنایی، جلوه خود را در قوانین نشان داده اند.

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید