4-1 مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………..40
4-2 نتایج حل با روش دقیق محدودیت-Ԑ………………………………………………………………………………40
4-3 شرحی بر نحوه طراحی NSGA-II………………………………………………………………………………….41
4-3-1 عملکردچرخه ای…………………………………………………………………………..45
4-3-2 نخبه گرایی……………………………………………………………………………………45
4-3-3 تقاطع…………………………………………………………………………………………….47
4-3-4جهش……………………………………………………………………………………………47
4-3-5 شروط توقف………………………………………………………………………………………………..50
4- 4 شرحی بر نحوه طراحی MOPS………………………………………………………………………………….51
4-5 اجرای الگوریتمها…………………………………………………………………………………………….52
4-5-1 نتایج سایز کوچک………………………………………………………………………………………..54
4-5-1-1 اندازه یک ونمونه یک……………………………………………………………………55
4-5-1-2 اندازه یک و نمونه دو…………………………………………………………………….55
4-5-1-3 اندازه یک و نمونه 3……………………………………………………………………….55
4-5-2 نتایج سایز متوسط………………………………………………………………………………………….57
4-5-2-1 اندازه 2 و نمونه 1………………………………………………………………………….57
4-5-2-2 اندازه 2 و نمونه 2………………………………………………………………………….58
4-5-2-3 اندازه 2 و نمونه 3………………………………………………………………………….60
4 -5-3 نتایج سایز بزرگ……………………………………………………………………………………….60
4-5-3-1 اندازه 3 ونمونه 1…………………………………………………………………………..61
4-5-3-2 اندازه 3 و نمونه 2………………………………………………………………………….62
4-5-3-3 اندازه 3 و نمونه 3………………………………………………………………………….63
فصل پنجم، نتیجه گیری و پیشنهادات…………………………………………………………….64
5-1 نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………..65
5-2 پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………………………….66
منابع…………………………………………………………………………………………………………………………………..67
فهرست جداول
جدول (2-1) چارلز داروین ………………………………………………………………………………………………….16
جدول(2-2) گرگور مندل……………………………………………………………………………………………………..17
جدول(2-3) مروری بر تحقیقات مرتبط…………………………………………………………………………………..27
جدول (3-1) فهرست اندیس های مدل…………………………………………………………………………………..34
جدول (3-2) فهرست پارامترهای مدل…………………………………………………………………………………….34
جدول (3-3)فهرست متغیرهای عدد صحیح و غیر صحیح استفاده شد ه در مدلسازی………………………35
جدول(4-1) نتایج روش محدودیت-Ԑ…………………………………………………………………………………..41
جدول(4-2) تابع تجمعی………………………………………………………………………………………………………46
جدول(4-3) ترکیبات قابل استفاده…………………………………………………………………………………………50
جدول(4-5) اندازه کوچک…………………………………………………………………………………………………54
جدول(4-6) اندازه متوسط…………………………………………………………………………………………………….58
جدول(4-7) سایز بزرگ………………………………………………………………………………………………………60
فهرست شکلها
شکل(2-1) حرکت پرندگان…………………………………………………………………………………………………25
شکل (4-1) نمایشی از کروموزوم شکل گرفته برای نگهداری تامین کننده هر قطعه…………………………42
شکل (4-2) ماتریس نگهدارنده اطلاعات توزیع محصولات بین فروشندگان مختلف……………………….42
شکل(4-3) ماتریس نگهدارنده اطلاعات توزیع قطعات یدکی بین فروشندگان متعلق به زنجیره………….43
شکل(4-4) نحوه تولید فرزندان از تقاطع …………………………………………………………………………………48
شکل(4-5)نمایش عملکرد الگوریتم‌ها در سایز اول نمونه 1…………………………………………………………56
شکل(4-6) نمایش عملکرد الگوریتم‌ها در سایز اول نمونه 2………………………………………………………..56
شکل(4-7) نمایش عملکرد الگوریتم‌ها در سایز اول نمونه 3………………………………………………………..57
شکل(4-8) نمایش عملکرد الگوریتم‌ها در سایز دو نمونه 1…………………………………………………………59
شکل(4-9) نمایش عملکرد الگوریتم‌ها در سایز دو نمونه 2…………………………………………………………59
شکل(4-10) نمایش عملکرد الگوریتم‌ها در سایز دو نمونه 3……………………………………………………….60
شکل(4-11) نمایش عملکرد الگوریتم‌ها در سایز سه نمونه 1……………………………………………………….62
شکل(4-12)نمایش عملکرد الگوریتم‌ها در سایز سه نمونه 2………………………………………………………..62
شکل(4-13) نمایش عملکرد الگوریتم‌ها در سایز سه نمونه 3………………………………….63

فصل اول
مقدمه و کلیات تحقیق
1-1 مقدمه
در دنیای رقابتی امروز با توجه به ویژگیهای محیط های جدید تولیدی و طبیعت مشتریان، دیگر شیوه های مدیریت تولید گذشته که یکپارچگی کمتری در فعالیتهایشان دنبال می کردند کارایی خود را از دست داده اند و امروزه شرکتها نیاز دارند تا یکپارچگی منظمی را در تمام فعالیتهای تولیدی خود- از مواد خام تا مصرف کننده نهایی- ایجاد کنند[1].
همچنین عنصری که مهمترین نقش را در تجارت امروزی دارد شناسایی نیاز ها و خواسته های مشتریان است، که افزایش رضایت مشتری را در پی خواهد داشت. کیفیت نیز طبق تعریف بسیاری از منابع هیچ معنا و مفهومی بجز هر آنچه که مشتری واقعا می خواهد، ندارد . به عبارت دیگر یک محصول زمانی با کیفیت است که با خواسته ها ونیازهای مشتری انطباق داشته باشد. کیفیت باید به عنوان انطباق محصول با انتظارات مشتری تعریف شود [2].
در نتیجه یکپارچه سازی زنجیره تامین با ارتباط با مشتری(دریافت بازخور و راضی نگهداشتن مشتری)چنان اهمیتی دارد که بخش گسترده ای از تصمیمات عملکردی در زنجیره تامین متاثر از اطلاعات ارائه شده توسط ارتباط با مشتر ی و در واقع بر پایه ی خواسته های خود مشتریان است و اجرای آن بیانگر ایجاد یک زنجیره تامین مشتری مدار و به طبع آن بهبود کیفیت و برخورداری از جایگاهی شایسته در میان سایر رقبا خواهد بود.
2-1 بیان مسئله

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

امروزه به دلیل اهمیت کاهش هزینه ها برای سازمان ها و رقابت شدید بین تولیدکنندگان، و در نتیجه اهمیت هماهنگی بین اجزاء یک زنجیره در کاهش هزینه ها، برنامه ریزی یکپارچه زنجیره تامین برای سازمان ها به یک مقوله مهم تبدیل شده است. یکپارچگی زنجیره تامین می تواند ایجاد وقایع غیرمنتظره و نامطلوب را در یک شبکه کاهش دهد و بر بازده کلیه اعضا مؤثر باشد[3].
کیفیت مفهوم وسیعی است که تمام بخشهای سازمان نسبت به آن متعهد هستند و هدف آن افزایش کارائی کل مجموعه است بطوریکه مانع پدید آمدن عوامل مخل کیفیت می شود و هدف نهایی آن مطابقت کامل با مشخصات مورد نیاز مشتری با حداقل هزینه برای سازمان است که منجر به افزایش رضایت می شود[4].
در این پژوهش یک مدل برنامهریزی عدد صحیح مختلط دو هدفه برای بررسی اثر متقابل یکپارچگی زنجیره تامین بر کیفیت محصول ارائه شده است. هدف اول به ماکزیمم سازی سود می پردازد و هدف دوم به ماکزیمم سازی پاداش ناشی از کیفیت بیشتر از حد انتظار مشتریان در کنار جریمه ناشی عدم کیفیت لازم و همچنین ارزش کسب نظرات مخاطبان می پردازد. از آنجا که این مسئله از نوع مسائلNP-hard6 می باشد، برای حل مدل از الگوریتم های فراابتکاری ژنتیک چند هدفه) NSGA-II) 7و ازدحام ذرات چند هدفه (MOPSO)8 استفاده می شود.همچنین برای اطمینان از کیفیت جوابها، این مسئله با استفاده از روش محدودیت -Ԑ9 که از جمله روش های دقیق می باشد، نیز حل می شود. در انتها نیز از معیار ارزش بهینه پارتو برای بررسی مقادیرتوابع هدف استفاده شده.
اهداف تحقیق
مدل ارائه شده در این تحقیق، یک مدل چهار سطحی در زنجیره تامین است که در خلال آن بر خلاف اغلب تحقیقات در این حوزه که تنها به بحث کمیت هزینه/سود اشاره دارند به ضرورت کیفیت و رضایت مشتری نیز پرداخته شده است. لذا یکی از اهداف انجام این پژوهش برقراری ارتباط بین بخش های مختلف زنجیره تأمین یکپارچه و کیفیت محصول می باشد.
به همین سببب در یک مدل ریاضی دو هدفه به بهینه سازی همزمان دو هدف سود و کیفیت پرداخته ایم. این دو گاهی به یکدیگر کمک می نمایند و گاهی نیز در مقابل هم قرار میگیرند.
همچنین برای این مدل بهینه سازی دو هدفه، نتایج دو الگوریتم فراابتکاری ژنتیک چند هدفه و ازدحام ذرات چند هدفه با هم مقایسه می شوند.
1-4 ساختار پایاننامه
در فصل اول به کلیات و مقدمه اشاره شد. در فصل دوم به بیان ادبیات و مفاهیم مربوطه می پردازیم. در فصل سوم مدل به صورت کامل تشریح می شود. در فصل چهارم مدل توسط سه روش حل می شود. روش محدودیت -Ԑ به عنوان یک روش دقیق و روش های الگوریتم ژنتیک چند هدفه) NSGA-II) و الگوریتم ازدحام ذرات چند هدفه (MOPSO). نهایتا در فصل پنجم به نتیجه گیری کلی و ارائه پیشنهادات برای تحقیقات آتی و زمینه های گسترش مدل پرداخته می شود.

فصل دوم
مرور ادبیات
2-1 مقدمه
در این فصل ابتدا به بیان مفاهیم زنجیره تامین و یکپارچگی آن می پردازیم. زنجیره تامین شبکهای از تسهیلات و مراکز توزیع است که وظایف تهیه و تدارک مواد خام، تبدیل آن به محصولات نهایی و واسطهای و توزیع این محصولات نهایی به مشتریان را انجام می دهد. زنجیرههای تامین در سازمانهای تولیدی و خدماتی وجود دارند، هرچند که پیچیدگی زنجیره ممکن است از صنعتی به صنعت دیگر و از شرکتی به شرکت دیگر شدیداً تغییر کند.
سپس به بیان تعاریف کیفیت از دیدگاههای مختلف می پردازیم. مفاهیم کیفیت به عنوان یکی از مهم‌ترین چارچوب‌های استراتژی سازمان ها و معیار فعالیت‌های آن ها از دهه 50 در اروپا و ایالات متحده در نظر گرفته میشود.
پس از آن توضیحاتی راجع به روشهای حل مسائل و مخصوصا روشهای فراابتکاری ارائه میشود. روشهایی که برای حل مسائل می توان از آنها استفاده کرد، به 3 دسته روشهای دقیق، روشهای ابتکاری و روشهای فراابتکاری تقسیم میشوند.
در نهایت نیز سایر تحقیقات صورت گرفته در زمینههای مرتبط با این پژوهش را مرور می کنیم.
2-2 تاریخچه پیدایش زنجیره تامین
در طول دو دهه اخیر، مدیران شاهد یک دوره تغییرات شگرف جهانی به واسطه پیشرفت در تکنولوژی، جهانی شدن بازارها و شرایط جدید اقتصاد سیاسی بوده اند. باافزایش تعداد رقبا در کلاس جهانی، سازمانها مجبور شدند که سریعاً فرآیندهای درون سازمانی را برای باقی ماندن در صحنه رقابت جهانی بهبود بخشند.
در دهههای 70-1960 سازمانها به توسعه جزئیات استراتژی های بازار همت گماردند که بر برآورده کردن «رضایت» مشتریان متمرکز بود. آنها بدین درک نایل آمدند که مهندسی و طراحی قوی و عملیات تولید منسجم و هماهنگ ، پیش نیاز دستیابی به نیازمندیهای بازار و در نتیجه سهم بازار بیشتر است.
بنابراین، طراحان مجبور شدند که ایده آل ها و نیازمندیهای موردنظر مشتریان را در طراحی محصولات خود بگنجانند و در حقیقت محصولی را با حداکثر سطح کیفی ممکن، در حداقل هزینه، توام با ایده آل های موردنظر مشتری روانه بازار سازند.
در دهه 1980 باافزایش تنوع در الگوهای موردنظر مشتریان، سازمانهای تولیدی به طور فزاینده ای به افزایش انعطاف پذیری در خطوط تولید، بهبود محصولات و فرآیندهای موجود و توسعه محصولات جدید برای ارضای مشتریان علاقه مند شدند که این موضوع به نوبه خود چالشهای جدیدی را برای آنها رقم زد.
در دهه 1990 به موازات بهبود در توانمندیهای تولید، مدیران صنایع درک کردند که مواد و خدمات دریافتی از تامین کنندگان مختلف تاثیر بسزایی در افزایش توانمندیهای سازمان به منظور برخورد با نیازمندیهای مشتریان دارد که این امر به نوبه خود، تاثیر مضاعفی در تمرکز سازمان و پایگاههای تامین و استراتژی های منبع یابی بر جا نهاد. همچنین مدیران دریافتند که صرفاً تولید یک محصول کیفی، کافی نیست، در واقع تامین محصولات با معیارهای موردنظر مشتری (چه موقع، کجا، چگونه) و با کیفیت و هزینه موردنظر آنها، چالشهای جدیدی را به وجود آورد.
در چنین شرایطی به عنوان یک نتیجه گیری از تغییرات مذکور دریافتند که این تغییرات در طولانی مدت برای مدیریت سازمانشان کافی نیست. آنها باید در مدیریت شبکه همه کارخانجات و شرکتهایی که ورودیهای سازمان آنها را به طور مستقیم و غیرمستقیم تامین می کردند، همچنین شبکه شرکتهایی مرتبط با تحویل و خدمات بعد از فروش محصول به مشتری درگیر می شدند. با چنین نگرشی رویکردهای «زنجیره تامین» و «مدیریت زنجیره تامین» پای به عرصه وجود نهادند[6].
2-3 مفهوم زنجیره تامین

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

در منابع مختلف، تعاریف بسیار جامعی از زنجیره تامین و مدیریت زنجیره تامین ارائه گردیده است. به عنوان نمونه، در واژه نامه10 APICS واژه «زنجیره تامین» به صورت زیر تعریف شده است:
«زنجیره تامین دربرگیرنده تمامی فرایندهایی است که بنگاه های تامین کننده تا مصرف کنندگان را به یکدیگر پیوند می دهد. این فرایندها از مواد خام اولیه آغاز گردیده و به مصرف کننده نهایی که محصول تکمیل شده به دستش می رسد، ختم می گردد».
همچنین به واژه «زنجیره تامین» در واژه نامه APICS به صورت زیر نیز اشاره شده است:
«کارکردهایی در درون و خارج یک شرکت که زنجیره ارزش را قادر به تولید محصول و ارائه خدمات به مشتری می نماید».
که در این تعریف «زنجیره ارزش» عبارت است از:
«کارکردهایی درون یک شرکت که ارزشی را به محصولات و یا خدماتی که سازمان به مشتریان می فروشد، بیفزاید و برای آن وجهی دریافت نماید»[7].
یک زنجیره تامین شامل همه تسهیلات (امکانات)، وظایف و کارها و فعالیتهایی می شود که در تولید و تحویل یک کالا یا خدمت، از تامین کنندگان (تامین کنندگان و تامین کنندگان آنها) تا مشتریان (و مشتریان آنها) درگیر هستند و شامل برنامه ریزی و مدیریت عرضه و تقاضا؛ تهیه مواد؛ تولید و برنامه زمانبندی محصول یا خدمت؛ انبارکردن؛ کنترل موجودی و توزیع؛ تحویل و خدمت به مشتری می شود. مدیریت زنجیره تامین همه این فعالیتها را طوری هماهنگ می کند که مشتریان بتوانند محصولاتی با کیفیت بالا و خدمات قابل اطمینان در حداقل هزینه به دست آورند. مدیریت زنجیره تامین می تواند به نوبه خود برای شرکت مزیت رقابتی فراهم کند.
تسهیلات در زنجیره تامیــن شامل کارخانه ها، انبارها، مراکز توزیع ، مراکز خدمت و عملیات خرده فروشی می شود. کالاها و خدمات می توانند به وسیله راه آهن ، کامیون ، از طریق آب، هوا، خط لوله، کامپیوتر، پست، تلفن و یا به وسیله فرد توزیع شوند. کارها و وظایف در داخل زنجیره تامین شامل پیش بینی تقاضای کالا یا خدمـت، انتخاب تامین کنندگان (تامین منبع)، سفارش مواد و ملزومات (تهیه و تدارک)، کنترل موجودی،برنامه ریزی تولید، ارسال و تحویل، مدیریت اطلاعات، مدیریت کیفیت و خدمت به مشتری می شود. مدیریت زنجیره تامین معادل است با هماهنگ کردن همه عملیات یک شرکت، با عملیات تامین کنندگان و مشتریان آن شرکت.
هر سازمان تجاری حداقل بخشی از یک زنجیره تامین است و خیلی از سازمانها بخشی از چندین زنجیره تامین هستند. تعداد و نوع سازمانها در یک زنجیره تامین از این طریق که آیا زنجیره تامین تولیدگرا یا خدمت گرا است تعیین می شود.
اکثر موسسه های تولیدی به صورت شبکه هایی از مکانهای تولید و توزیع طرح ریزی شده اند. یکی از وظایف آنها تهیه مواد خام و تبدیل آنها به محصولات نهایی و واسطه ای و سپس تحویل آنها به مشتریان است. مدیریت زنجیره تامین این شبکه ها را اداره می کند. هدف کوتاه مدت مدیریت زنجیره تامین مقدمتاً افزایش بهره وری، کاهش موجودی و زمان سیکل کل است. در حالی که هدف بلندمدت آن افزایش رضایت مشتری، سهم بازار و سود برای همه سازمانهای درگیر در زنجیره تامین است – یعنی تامین کنندگان، تولیدکنندگان مراکز توزیع و مشتریان برای رسیدن به این اهداف، هماهنگی سخت و دقیقی در بین سازمانهای درگیر در زنجیره تامین مورد نیاز است[6].
2-4 یکپارچگی زنجیره تامین
یکپارچه سازی عامل بسیار مهمی در بهبود کارایی است. یک زنجیره تامین، یکپارچه است در صورتی که حلقه هایش در وهله اول، دارای یک ارتباط فیزیکی و اطلاعاتی مناسب بوده و در وهله دوم دارای جهت گیری همسویی باشند. این امر لزوما به معنای انتخاب استراتژی های یکسان و همگانی بین همه حلقه ها و یا ترکیب استراتژیک حلقه ها با هم نیست. بلکه منظور این است که تمام حلقه ها دارای استراتژی هایی با جهت یکسان، که همانا ایجاد ایجاد جلب رضایت و ایجاد ارزش افزوده برای مشتری نهایی است، باشند.
اولین ابتکار و پیشگامی در زمینه یکپارچه سازی زنجیره تامین را می توان در سال 1992 جستجو کرد، هنگامی که 14 انجمن تجاری، گروهی را به نام «جنبش پاسخگویی موثر به مشتری11 » به وجود آوردند. سه سال بعد پنج شرکت SAP , Benchmarklng Partners , Warner-Lambert , Wal-Mart-Stores , Manaugistics روی پروژه «برنامه ریزی، پیش بینی و تدارک مشتری12» کار کردند. هدف این پروژه بهبود تجارت در فضای صحت پیش بینی، بهبود درصد موجودی راکد از موجودی کل در انبار (برای خرده فروشان و تولیدکنندگان ملحق شده) و هزینه ها بود. این پروژه تلاش کرد تا سازمان ها را (خرده فروشان و تولیدکنندگان) در کنار هم قرار دهد تا از نظر برنامه ها شامل پیش فروش ها، تدارکات، تامین برنامه های حمل و نقل با هم یکسان عمل کنند.
مدیریت زنجیره تامین موفق، نیازمند مدیریت فعالیت های یکپارچه به جای مدیریت عملکردها به صورت جداگانه است.الیویرا13 و بارت 14اذعان کردند که دو مانع اصلی که در زمینه پیاده سازی یکپارچگی زنجیره تامین با آن مواجه شده اند، کمبود وضوح و مشاهده پذیری نیازها و تقاضاهای مشتری و کمبود ارتباطات هماهنگ و یکپارچه شامل فرایند تصمیم گیری مشترک بوده. یکپارچگی فاکتوری است که اگر برای بهبود آن اقدامی نکنیم، هیچ معیاری بهبود نخواهد یافت. نرخ یکپارچگی به ما کمک می کند تا توانایی لازم برای بهبود هر شاخص را پیدا کنیم. در حقیقت یکپارچگی بستری است برای هر نوع بهبود. یکپارچه سازی زنجیره تامین اصلا یکی کردن شرکای زنجیره (حلقه ها) را مدنظر ندارد، بلکه هدف، یکی کردن دیدگاه ها، اهداف و استراتژی ها است. همه این حلقه ها باید بفهمند که با هم شریک بوده و کسی در این زنجیره موفق است که حلقه های موفق دیگری وی را در برگرفته باشند. موفقیت یک حلقه در گرو موفقیت حلقه های دیگر است و شکست یک حلقه شکست حلقه های دیگر را در پی خواهد داشت.همان طور که افلاطون گفته است «هیچ زنجیری محکم تر از سست ترین حلقه اش نیست» [7].
2-5 مفاهیم کیفیت
هرچند کیفیت مفهوم پیچیده و چندگانه ای دارد اما در طی تاریخ پیدایش این شاخه از علم افراد صاحب نظر از دیدگاه های متفاوت به تعریف کیفیت پرداخته اند.
الف) تعریف شوهارت15: کیفیت دو جنبه عینی و ذهنی دارد. عینیت یک شی واقعیتی است که شی را بوجود آورده و ذهنیت در مورد یک شی مطلوبیت یا ارزش خواص فیزیکی آن است . این دو مفهوم رابطه تنگاتنگی دارند.
ب)تعریف جوران 16و گرینا17: کیفیت همان مناسب کاربرد است.

به عبارت دیگر کیفیت عبارت است از مطابقت کالا یا خدمت با کاربرد آن، معنای دیگر این عبارت این است که استفاده کننده از کالا یا خدمت باید بتواند نیاز یا خواست خود را از آن کالا یا خدمت برآورده سازد.
ج)تعریف کراسبی18: کیفیت تطابق با نیازهایی است که به صورت مشخصات طراحی بیان می شود. به عبارت دیگر کیفیت عبارت است از کار بی نقص) یا (خرابی صفر.از نظر او کیفیت رایگان است و با تغییر تفکر مدیریت ارشد، کیفیت بهبود می یابد. کرازبی کیفیت را مطابقت یک محصول یا خدمت با الزامات از پیش تعیین شده تعریف کرده است.
د)تعریف گاروین19: کیفیت دارای جنبه های هشت گانه، طراحی- عملکرد –ویژگی ها- پایایی- تطابق –قابلیت تعمیرپذیری و نگهداری- زیبایی و شهرت می باشد و با توجه به نیاز مشتری براساس جنبه خاصی کاربرد پیدا می کند.
ه)تعریف دمینگ20: کیفیت باید بر نیازهای حال و آینده مشتری متمرکز باشد، چراکه مشتری مهم ترین بخش یک خط تولید است. یا به عبارت دیگر کیفیت میزان یکنواختی و یکسانی کالا یا خدمت می باشد.
و)تعریف تاگوچی21: کیفیت ضرری است که یک محصول از زمانی که به بازار می آید، در جامعه به وجود می آورد. پراکندگی و تغییرپذیری عامل ایجاد این ضرر است.
ز)تعریف فایگنباوم22: کیفیت یعنی توانایی یک محصول در برآوردن هدف مورد نظر که با حداقل هزینه ممکن تولید شده باشد.
ح)تعریف انجمن کیفیت آمریکا23: کیفیت به همه آن ویژگی هایی از محصول اعم از کالا یا خدمات گفته می شود که می توانند نیازهای تعریف شده ای را برآورده سازند.
2-5-1 طبقه بندی های تعریف کیفیت
در تعریف کیفیت طبقه بندی های مختلف می توان ارائه داد ، که عبارتند از :
محصول محور : کیفیت در قالب مطلوبیتی که در کالا یا خدمات جای داده شده است ، توصیف می گردد.
فرآیند محور : کیفیت به عنوان تطابق با الزامات تعریف می شود.
مشتری محور : سطح تطابق خدمات ارائه شده با انتظارات مشتریان
ارزش محور : برآوردن نیاز مشتری بر حسب کیفیت ، قیمت و در دسترس بودن (هزینه برای تولید کننده و قیمت برای مصرف کننده )
از بین مجموعه های فوق اغلب تعاریف کیفیت خدمات در مقوله مشتری محوری قرار می گیرد . بدین ترتیب نیل به کیفیت برای شرکت ها امکان پذیر نیست، مگر آنکه نظرات مشتری مداوماً مورد سنجش قرار گیرد. سپس نتایج سنجش با وضع موجود مقایسه می شود و شکاف ها می باید مطابق برنامه ریزی رفع شود. تنها در اینصورت می توان ادعا داشت که کیفیت ارائه خدمات رعایت شده است. اما سنجش رضایت مشتری می باید نه به صورت ادواری که در بطن فرایند ارائه خدمت از مرحله فروش آغاز شده و تا مرحله خدمات پس از فروش تداوم یابد و مداوماً یافته های مربوط به آن به سازمان بازخورد گردد.
2-6 مسائل NP-hard
اگر بخواهیم مسائل را بر اساس زمان حل آن ها تقسیم کنیم، می توانیم به دو دسته P و NP اشاره کنیم که در مسائل P زمان حل آن ها از یک تابع چندجمله ای مشخص پیروی می کند و به بیان دیگر قابل حل هستند.
در صورتی که مسائل NP مسائلی هستند که زمان حل آن ها چندجمله ای غیرقطعی است و این عبارت به این معناست که می توان به وسیله الگوریتم های غیرقطعی در یک زمانNP، جواب را حدس زد و سپس بررسی کرد. این مسائل به روش سنتی همانند روش سیمپلکس در بهینه سازی، قابل حل نیستند یا زمان حل آنها با روش سنتی سال ها یا قرن ها به طول می انجامد، زیرا در چندجمله ای بودن زمان حل این مسائل عدم قطعیت وجود دارد و حتی برای برخی از مسائل ثابت شده است که زمان حل آن ها در یک زمان چندجمله ای امکان پذیر نیست. به دلیل وجود مسائلی با خروجی های بسیار پیچیده، یک گروه از مسائل، مسائل NP-hard نامیده می شوند. این گروه از مسائل، بیشتر مربوط به مسائل بهینه سازی است [8].
2-7 روشهای حل مسائل
روشهایی که برای حل مسائل می توان از آن ها استفاده کرد، در دسته های زیر تقسیم می شوند :
روش های دقیق : مانند روش سیمپلکس، انشعاب و تحدید، برنامه ریزی پویا و… که بسیاری از نرم افزارهای بهینه سازی با استفاده از روش های مذکور به دنبال یافتن جواب بهینه خواهند بود. اما توجه به این نکته ضروری است که در بسیاری از آن ها زمان حل مسئله برای مسائل با ابعاد بالا بسیار زیاد خواهد بود، ضمن آن که ممکن است جواب بهینه ارائه شده، به عنوان جواب بهینه محلی باشد.
روش های ابتکاری : مانند روش 2-OPT , 3-OPT , 24VNZ ,25 MST و… که در این گونه روش ها به طور عمده به دنبال جست و جوی جواب بهینه در فضای شدنی هستیم. اغلب این گونه روش ها نیز زمان بالایی را برای یافتن جواب بهینه نیاز دارند.همچنین ممکن است برخی جواب های شدنی مورد جستجو قرار نگرفته و جواب بدست آمده به طور الزام بهینه سراسری نباشد.
روش های فراابتکاری : مانند تبرید(SA26)، الگوریتم مورچگان(27ACO)، الگوریتم ژنتیک(28GA) و… که در این روش ها با آنکه جست وجوی جواب بهینه، به صورت تصادفی انجام می شود، جست و جو جهت دار است و احتمال یافتن جواب نزدیک بهینه سراسری بسیار بالا و زمان حل نیز نسبت به سایر روش های جست وجو مناسب تر است. در این گونه روش ها دو معیار کیفیت جواب و زمان حل مورد نظر است.
تحقیقات سال های گذشته نشان می دهد، به دلیل زمان بالای الگوریتم های ابتکاری و همچنین روش های دقیق، بیشتر مطالعات در سال های اخیر بر روش های فراابتکاری متمرکز بوده و به نظر می رسد، در بیشتر تحقیقات و مطالعات مرتبط به رشته مهندسی صنایع، استفاده از روش های مذکور ضروری باشد. اما برعکس روش های دقیق که نرم افزارهای بسیاری برای آن ها طراحی شده و موجود است(مانند نرم افزارLingo و Gams) ، برای روش های فراابتکاری نرم افزارهای ثابت و استانداردی وجود نداشته و محقق برای جستجو در فضای حل مسئله نیازمند یک زبان برنامه نویسی و ترجیحا ریاضی محور است که در این بین یکی از بهترین زبان های مورد استفاده Matlab خواهد بود[8].
امروزه کسی نمی داند، آیا الگوریتم های دقیق سریع تری نیز وجود دارد یا خیر؟ اثبات یا عدم اثبات این مطلب جزء وظایف خطیر محققان است. امروزه بسیاری از محققان عقیده دارند چنین الگوریتمی وجود ندارد، اما اثباتی برای گفته خود ندارند، بنابراین به دنبال روش های جایگزین می روند. این روش ها همان روش های فراابتکاری هستند.
در بسیاری از مسائل کاربردی استفاده از روش های دقیق(exact)و الگوریتم های ابتکاری در عمل امکان پذیر نیست، زیرا این الگوریتم ها یا زمان بسیار زیادی را برای حل نیاز دارند یا قادر به حل برخی مسائل نیستند. در حقیقت، اگر بتوانیم مسئله ای را با روش های دقیق و در مدت زمان مطلوبی حل کنیم، هرگز به سراغ روش های ابتکاری و فراابتکاری نخواهیم رفت، زیرا روش های دقیق، در صورت به دست آوردن جواب، نقطه بهینه را خواهند داد در حالی که الگوریتم های ابتکاری و فراابتکاری جواب های نزدیک به بهینه را به ما خواهند داد.
سرعت الگوریتم های ابتکاری بیشتر از روش های دقیق است ولی در کنار این سرعت، کیفیت جواب آن ها پایین تر است. در حقیقت، الگوریتم های ابتکاری در زمان کوتاه تری جواب را به دست می آورند ولی برای استفاده از آن ها باید به کیفیت جواب نیز توجه شود(دقت در روش ابتکاری پایین تر از روش های دقیق است).
در برخی از موارد الگوریتم های ابتکاری نیز در مدت زمان مناسب نمی توانند جواب را پیدا کنند و ما ناچار به استفاده از الگوریتم های فراابتکاری می شویم. در حقیقت، برای استفاده از الگوریتم های فراابتکاری باید به این نکته توجه داشته باشیم که یک الگوریتم فراابتکاری از نظر کیفیت جواب نسبت به روش های ابتکاری و دقیق در سطح پایین تری قرار دارد [8].
2-8 مقدمهای بر الگوریتم های برگرفته از اصول تکامل طبیعی
دانشمندان اعتقاد دارند در حدود ۴ میلیارد سال پیش زمین پوشیده از مواد مذاب بوده است.بدیهی است که در چنین شرایطی تشکیل و تداوم حیات امکان پذیر نبوده است. اندک اندک سطح سیاره زمین سرد شد و پوسته ای سنگی آن را دربرگرفت. بخار آب موجود در اتمسفر متراکم شد و بارش باران، اقیانوس های وسیعی به وجود آورد. بسیاری از زیست شناسان اعتقاد دارند که حیات باید اولین بار در این اقیانوس ها پدیدار شده باشد. به عقیده آنان تغییر و تحول جانداران صدها میلیون سال طول کشیده است. شواهد نیز حاکی است که زمین از مدت ها قبل از پیدایش حیات، وجود داشته است. این شواهد را اندازه گیری سن زمین به دست می دهد.
2-8-1 چارلز داروین
جدول (2-1) چارلز داروین
180918591882تولدانتشار کتاب خاستگاهدرگذشت
اندیشه تغییر گونه ها را اولین بار فیلسوفان رومی ارائه کردند. در ۱۸۵۹ چارلز داروین طبیعی دان انگلیسی که شواهد متقاعد کننده ای مبنی بر تغییر گونه ها به دست آورده بود، ساز و کار قابل قبولی برای توضیح چگونگی این فرآیند منتشر کرد.
نظریه داروین نیز مانند سایر نظریه های علمی، در طول سال ها آزمایش و مشاهده دچار تحول شده است. نظریه جدید تغییر گونه ها که در نتیجه کارهای علمی چارلز داروین شکل گرفت،امروزه متحول شده است.
در گذشته بیشتر افرادگونه های جانداران را موجوداتی تصور می کردند که از آغاز پیدایش بدون تغییر بوده اند. بعضی از دانشمندان کم کم متوجه این مطلب شده بودند که با دیدگاه ثابت و بدون تغییر ماندن گونه ها نمی توان وجود و انتشار سنگواره های کشف شده را تفسیر کرد. در نتیجه برخی از آنان به منظور توضیح این امر تفسیرهای مختلفی ارائه دادند.
2-8-2 انتخاب طبیعی
داروین با اضافه کردن دیدگاه مالتوس به نتایج حاصل از سفر و دیگر تجربیات خود که در زاد گیری حیوانات اهلی به دست آورده بود، به یک مطلب اساسی پی برد: افرادی که از نظر ویژگی های فیزیکی و رفتاری با محیط خود تطابق بیشتر دارند، احتمال بقا و زاد آوری آنها نیز بیشتر است. داروین فرض کرد درصورتی که زمان کافی برای زاد آوری افراد وجود داشته باشد، افرادی که فرصت انتقال صفت مطلوب خود را به نسل بعد دارند، با گذشت زمان آن را در جمعیت افزایش می دهند و به تدریج ویژگی های جمعیت را تغییر می دهند. او این فرآیند را که جمعیت ها در پاسخ به محیط خود تغییر می کنند، انتخاب طبیعی نامید.
افکار داروین دچار تحول شده است. از زمان انتشار افکار داروین، فرضیه او تغییر گونه ها براساس انتخاب طبیعی را زیست شناسان به دقت مورد بررسی قرار دادند.
کشفیات جدید، به ویژه در زمینه ژنتیک باعث ایجاد دیدگاه های جدید درباره چگونگی تغییر گونه ها براساس انتخاب طبیعی شده است.
2-8-3 گرگور مندل
جدول(2-2) گرگور مندل
182218661884 تولد انتشار کارهای پژوهشی درگذشتکشیشی اتریشی، به نام گرگور یوهان مندل بیش از یک قرن پیش پژوهش های علمی خود را درباره وراثت آغاز کرد. مندل نخستین کسی بود که توانست با پژوهش های خود قواعد و قوانینی برای پیش بینی الگوهای وراثت کشف کند.
قوانینی که او کشف کرد پایه علم ژنتیک را تشکیل داد.ژنتیک شاخه ای از علم زیست شناسی است
که محققان آن پژوهش درباره وراثت را برعهده دارند.
مندل پی برد که هر صفت را دو عامل تعیین می کند که یکی ازاین دو عامل از پدر و دیگری از مادر به ارث رسیده است. امروزه این عوامل را ژن می نامیم. پژوهشگران ژنتیک نظریه های مندل را اغلب قوانین مندل یا قوانین وراثت می نامند.

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید